Psikoterapi hastal\u0131klar\u0131n ve ki\u015filik yap\u0131lar\u0131n\u0131n bir uzmanla konu\u015fma ileti\u015fimi i\u00e7inde iyile\u015ftirilmesine verilen add\u0131r. Psikoterapi yard\u0131m\u0131 almas\u0131 i\u00e7in ki\u015finin \u201chasta\u201d olmas\u0131 yeterlidir. Yaln\u0131z ruhsal de\u011fil, bedensel sorunlara ba\u011fl\u0131 ruhsal sorunlar\u0131n da psikoterapi i\u00e7inde iyile\u015fmesi ve ya\u015fam kalitelerinin artmas\u0131 olas\u0131d\u0131r. Ila\u00e7l\u0131 tedavilerde bile psikoterapi ilac\u0131n etkisini % 50 oran\u0131nda artt\u0131r\u0131r. Ayr\u0131ca psikiyatride ve hatta bedensel hastal\u0131klarda kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n bile % 50 telkinle etkisini g\u00f6sterdi\u011fi varsay\u0131l\u0131rsa psikoterapilerin \u00f6nemi daha iyi anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n
Psikoterapi hangi hastal\u0131k ya da sorunlarda uygulanabilir?
\nHemen hemen ruhsal hastal\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fcnde uygulanabilir: \u00f6rne\u011fin fobiler, anksiyete hastal\u0131klar\u0131, tak\u0131nt\u0131 nevrozlar\u0131, depresyonlar, \u015fizofreniler, cinsel sorunlar, uyku bozukluklar\u0131, yeme bozukluklar\u0131 vb. Hastan\u0131n bir beyin hasar\u0131 , ya da bunamas\u0131 veya mental gerili\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece her hastal\u0131k yararlanabilir. Beden hastal\u0131\u011f\u0131 ya da hastal\u0131klar\u0131 nedeniyle ruhsal sorunlar ya\u015fayanlar.
\n\u00d6rne\u011fin, kanser, diyaliz hastalar\u0131, kronik bedensel hastal\u0131klar gibi. Durumsal sorunlar: \u00f6rne\u011fin, evlilik ve aile sorunlar\u0131, yas ve yasa ba\u011fl\u0131 sorunlar, fiziksel ve ruhsal \u00f6rselenmelere ba\u011fl\u0131 sorunlar (do\u011fal felaketler, i\u015fkenceye maruz kalma, tecav\u00fcze u\u011frama vb) , sosyal ve ekonomik ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 ruhsal sorunlar (iflaslar, g\u00f6\u00e7ler, sava\u015flar vb). Ki\u015filik yap\u0131lanmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klar: narsisistik nevrozlar, s\u0131n\u0131r durumlar (borderline), nevrotik yap\u0131lanmalar, depresif ki\u015filikler, ka\u00e7\u0131ngan ki\u015filikler, ba\u011f\u0131ml\u0131 ki\u015filikler gibi.<\/p>\n
Ka\u00e7 t\u00fcr psikoterapi vard\u0131r?
\nUygulama \u015fekline gore:
\n1) Bireysel:
\n2) Grup psikoterapileri.
\nBireysel psikoterapilerde terapist ve hasta birebir ileti\u015fim i\u00e7indedirler. Grup psikoterapilerinde benzer sorunlar\u0131 olan ya da olmayan farkl\u0131 ya\u015flardan ve cinslerden sekiz-oniki ki\u015fi toplanarak etkile\u015fim a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir tedavi grubu olu\u015ftururlar. Bir ya da iki terapistleri olur. Genellikle haftada bir, bir bu\u00e7uk saatlik seanslar \u015feklinde y\u00fcr\u00fcr.
\nUygulama bi\u00e7imine gore:
\n1) uzun s\u00fcreli analitik psikoterapiler: daha \u00e7ok ki\u015filik ve geli\u015fim sorunlar\u0131 ile ilgili olarak uygulan\u0131r. Haftada bir ya da iki kez elli dakika ya da birer saatlik seanslar \u015feklinde y\u00fcr\u00fcr. \u00c7ocukluktan bug\u00fcne ve gelece\u011fe uzanan an\u0131lar, duygular, tasar\u0131mlar, r\u00fcyalar gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmeye haz\u0131r malzemelerin seans i\u00e7inde ya\u015fanmas\u0131 ve anla\u015f\u0131l\u0131r hale gelmesine y\u00f6nelik y\u0131l ve y\u0131llar\u0131 bulan bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r.
\n2) k\u0131sa s\u00fcreli psikoterapiler: a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bir durum ve bu duruma ba\u011fl\u0131 sorunlar\u0131n \u00e7oz\u00fcm\u00fcnde uygulan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, e\u015fler aras\u0131 cinsel sorunlar gibi. Ya da bir depresyonun tedavisi s\u00fcresinde s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak.
\n3) davran\u0131\u015f\u00e7\u0131-bili\u015fsel psikoterapiler: sorunlar\u0131n derinliklerine girmeksizin bilgilendirmek ve yeni davran\u0131\u015flar edinmekle ilgili bir dizi \u00f6dev ve g\u00f6revin yap\u0131lmas\u0131 ve g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ilkesine dayan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, soka\u011fa \u00e7\u0131kma korkusu olan bir hastan\u0131n iyile\u015ftirilmesi, ya da e\u015fya \u00e7alma hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinde, yeme bozukluklar\u0131n\u0131n tedavilerinde, tak\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131n tedavilerinde oldu\u011fu gibi. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar bir \u00e7ok davran\u0131\u015flar\u0131nda oldu\u011fu gibi hastal\u0131kl\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131nda da yineleyen otomatik davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini tekrarlarlar. Tedavilerde bu tekrarlamalar\u0131n anlamlar\u0131 g\u00f6sterilir ve yinelenmemesi i\u00e7in baz\u0131 ev \u00f6devleri verilerek yeni ya\u015fant\u0131lar, yeni duygular ve yeni davran\u0131\u015f modelleri edinilmesi sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n
4) destek psikoterapileri: genellikle ya\u015fanan ve ya\u015fanm\u0131\u015f bir duruma kar\u015f\u0131 ki\u015finin bu sorunla ba\u015f edebilmesi i\u00e7in benlik g\u00fcc\u00fcne uygun destek ve telkinlere dayanan bir tedavi \u015feklidir. Bu t\u00fcr terapinin i\u00e7inde dan\u0131\u015fmanl\u0131k, yol g\u00f6sterme ve uyuma y\u00f6nelik tavsiye ve telkinlerde bulunma \u00f6nemli bir yer al\u0131r. Ayr\u0131ca gev\u015feme egzersizleri, hipnoz ve meditasyon gibi teknikler de kullan\u0131labilir.
\nPsikoterapi nas\u0131l ba\u015flar?
\nPsikoterapi ki\u015finin bilin\u00e7li ya da bilin\u00e7siz olarak sorunu nedeniyle bir psikiyatri uzman\u0131na ba\u015fvurmas\u0131yla ba\u015flar. E\u011fer o uzman ayn\u0131 zamanda bir terapist ise hastas\u0131na b\u00f6yle bir se\u00e7ene\u011fin oldu\u011funu s\u00f6yler ve hasta taraf\u0131ndan da uygun g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse bir \u201canla\u015fma\u201d yap\u0131l\u0131r. Hangi t\u00fcr psikoterapi nas\u0131l ve ne s\u0131kl\u0131kla ve hangi \u00fccretle uygulanacakt\u0131r? Bu konularda anla\u015fma sa\u011flan\u0131rsa terapi ba\u015flat\u0131l\u0131r. E\u011fer uzman doktor terapist de\u011filse kendisini bir terapiste y\u00f6nlendirebilir.<\/p>\n
Kimler psikoterapist olabilirler?
\nPsikoterapi e\u011fitimi bir \u00fcst uzmanl\u0131k alan\u0131d\u0131r. Psikiyatri e\u011fitiminden sonra d\u00f6rt y\u0131l kadar s\u00fcren bir e\u011fitimi vard\u0131r. Hen\u00fcz bizim \u00fclkemizde bu konu yasalla\u015fmad\u0131ysa da yak\u0131nda yasalla\u015fmas\u0131 olas\u0131d\u0131r. Bu nedenle terapistinizi se\u00e7erken onun alm\u0131\u015f oldu\u011fu e\u011fitime \u00f6nem vermenizi ve ara\u015ft\u0131rman\u0131z\u0131 \u00f6neririm.<\/p>\n
Psikologlar terapist olabilirler mi?
\nEvet olabilirler. Ancak psikoloji e\u011fitimi hastal\u0131klar\u0131 kapsamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu e\u011fitimi alacak ki\u015finin once \u201cklinik psikolog\u201d olmas\u0131 ve ondan sonra d\u00f6rt y\u0131l psikoterapi e\u011fitimi almas\u0131 gerekmektedir. Yani her psikolog psikoterapi yapamaz, her psikiyatri uzman\u0131n\u0131n da psikoterapist olamayaca\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n
Her psikoterapi uygulamas\u0131 ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r m\u0131?
\nTabii ki hay\u0131r. Her tedavide oldu\u011fu gibi iyile\u015fme bir \u00e7ok bile\u015fenin bir araya gelmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hastan\u0131n ve hastal\u0131\u011f\u0131n durumu, terapistin yeterlili\u011fi, hasta ve terapist aras\u0131ndaki uyumun sa\u011flanmas\u0131 ve en \u00f6nemlisi terapiste olan g\u00fcven duygusunun geli\u015fmesi. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 ki\u015filik hastal\u0131klar\u0131nda g\u00fcven duygusu hem \u00e7ok zor ve g\u00fc\u00e7 geli\u015firken, terapistin de bu engelleri a\u015fmada yetenekli ve deneyimli olmas\u0131 \u00f6nemlidir. \u00c7ok genel bir y\u00fczdeleme yapmak gerekirse psikoterapilerden yararlanma oran\u0131n\u0131n % 70-90 aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fi s\u00f6ylenebiir. Iyi ve ko\u015fullara uygun ba\u015flat\u0131lmamam\u0131\u015f ve iyi se\u00e7ilmemi\u015f bir hastada bu oran do\u011fal olarak \u00e7ok daha a\u015fa\u011f\u0131lara inebilir.<\/p>\n
Prof.Dr. Ataman TANG\u00d6R<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Psikoterapi hastal\u0131klar\u0131n ve ki\u015filik yap\u0131lar\u0131n\u0131n bir uzmanla konu\u015fma ileti\u015fimi i\u00e7inde iyile\u015ftirilmesine verilen add\u0131r. Psikoterapi yard\u0131m\u0131 almas\u0131 i\u00e7in ki\u015finin \u201chasta\u201d olmas\u0131 yeterlidir. Yaln\u0131z ruhsal de\u011fil, bedensel sorunlara ba\u011fl\u0131 ruhsal sorunlar\u0131n da psikoterapi i\u00e7inde iyile\u015fmesi ve ya\u015fam kalitelerinin artmas\u0131 olas\u0131d\u0131r. Ila\u00e7l\u0131 tedavilerde bile psikoterapi ilac\u0131n etkisini % 50 oran\u0131nda artt\u0131r\u0131r. Ayr\u0131ca psikiyatride ve hatta bedensel hastal\u0131klarda kullan\u0131lan […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1337,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[99],"tags":[],"class_list":["post-1336","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aile-terapi-destegi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1336"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1339,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1336\/revisions\/1339"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}