K\u00fclt\u00fcr Toplum ve Aile Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Yard. Do\u00e7. Dr. \u00dcmm\u00fc G\u00fcl\u015fen \u00d6zt\u00fcrk, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n nas\u0131l korunmalar\u0131 gerekti\u011fini anlatt\u0131.
\nD\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de ilk defa d\u00fczenlenen ve Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Teknoloji Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kongresini d\u00fczenleyen K\u00fclt\u00fcr Toplum ve Aile Derne\u011fi (K\u00dcLT) Ba\u015fkan\u0131 Yard. Do\u00e7. Dr. \u00dcmm\u00fc G\u00fcl\u015fen \u00d6zt\u00fcrk, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131 ve ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131 bu hastal\u0131ktan nas\u0131l korumalar\u0131 gerekti\u011fini t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla Nursel Tozkoparan\u2019a anlatt\u0131..<\/p>\n
TELEV\u0130ZYON, \u0130NTERNET, B\u0130LG\u0130SAYAR KES\u0130NL\u0130KLE \u00c7OCU\u011eUN ODASINDA OLMAMALI
\nAilelerin, \u00f6zellikle \u00e7ocuklu ailelerin en \u00e7ok teredd\u00fctte kald\u0131\u011f\u0131 konudur eve internet ba\u011flan\u0131p ba\u011flan\u0131lmamas\u0131. Baz\u0131 aileler de koruma ama\u00e7l\u0131 internet ba\u011flam\u0131yorlar ama bu seferde \u00e7ocuklar\u0131yla \u00e7eki\u015fiyorlar. Siz ne \u00f6neriyorsunuz?<\/p>\n
Teknolojiye hay\u0131r dememiz bu \u00e7a\u011fda m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Aksi takdirde kendimizle \u00e7eli\u015firiz. Teknolojinin pek \u00e7ok kolayl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu da ink\u00e2r edemeyiz. Biz ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olmaya hay\u0131r diyoruz. Televizyonsuz, internetsiz, bilgisayars\u0131z evler \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir. Bunu, aile psikolojisi hocalar\u0131m\u0131z, klinik hocalar\u0131m\u0131z da asla \u00f6nermiyorlar. \u00d6nerilen takip etmektir.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k hale gelmemesi i\u00e7in ne yap\u0131lmas\u0131 ya da ne yap\u0131lmamas\u0131 laz\u0131m?
\nBilgisayar, televizyon, internet kesinlikle \u00e7ocu\u011fun odas\u0131nda olmamal\u0131. Toplu ya\u015fam alan\u0131nda olmal\u0131 ve \u00e7ocuklar ailelerin yan\u0131nda bilgisayara girmeli. Mesela \u201c\u00f6dev yapaca\u011f\u0131m\u201d diye giriyor, peki ger\u00e7ekten \u00f6dev mi yap\u0131yor! Bunun takip edilmesi gerekir. Yine hocalar\u0131m\u0131z bilgisayar\u0131n y\u00fcz\u00fc size d\u00f6n\u00fck olsun\u201d diye \u00f6neriyorlar. Devaml\u0131 kontrol edilmeli, asla yasaklama olmamal\u0131.<\/p>\n
Peki, \u00e7ocuklar\u0131n internette oyun oynamalar\u0131na izin var m\u0131?
\nElbette oyun oynayabilirler ama bunun da zaman\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamak laz\u0131m. Mesela hafta i\u00e7i yar\u0131m saat, hafta sonu 1 saat izin verilebilir. E\u011fer y\u00fcksek s\u0131n\u0131flarda ise dersleri yo\u011funsa sadece hafta sonu izin verilebilir.<\/p>\n
Siz \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za m\u00fcsaade ediyor musunuz?
\nBiz hafta i\u00e7i oyun oynamas\u0131na izin vermiyoruz, bizim denetimimizde \u00f6devlerini yap\u0131yorlar. Ama hafta sonu bir saat oynamalar\u0131na izin veriyoruz. Herkese de bu \u015fekilde \u00f6neriyorum. \u00c7ocuk psikiyatristinin \u00f6nerisiyle buna devam ediyorum ve memnunum. \u00c7ocuklar da buna uyum sa\u011flad\u0131. \u015eu an i\u00e7in problemimiz yok.<\/p>\n
\u0130NTERNET BA\u011eIMLILI\u011eI, MADDE BA\u011eIMLILI\u011eINDAN DAHA TEHL\u0130KEL\u0130 BOYUTTA<\/p>\n
\u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n bir hastal\u0131\u011f\u0131 diyebilir miyiz?<\/p>\n
Kesinlikle. Hatta uyu\u015fturucu gibi fiziksel madde ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131ndan daha tehlikeli bir boyutta oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc madde ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131 sadece kendilerine zarar verir ama teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131 kendileriyle, e\u015fleriyle, \u00e7ocuklar\u0131yla ilgilenmezler, i\u015f hayatlar\u0131 bozulur. Bu ilgisizliklerinden evlilikleri olumsuz etkilenir hatta bozulur ve evlerine maddi katk\u0131lar\u0131 olmaz. Veya \u00e7ocuklar\u0131n sosyal ortamlar\u0131 bozulmaya ba\u015flar. Siber zorbal\u0131k dedi\u011fimiz \u015fey ortaya \u00e7\u0131kar. Dolay\u0131s\u0131yla teknoloj\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 biri sadece kendine de\u011fil \u00e7evresine de zarar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok tehlikeli. Bunu o boyuta getirmemek en b\u00fcy\u00fck amac\u0131m\u0131z.<\/p>\n
Siber zorbal\u0131k nedir?
\nSiber zorbal\u0131k yeni bir terim. Zorbal\u0131k biliyorsunuz fiziksel ve ruhsal tehdit etmek. Siber zorbal\u0131k da bunun teknoloji yard\u0131m\u0131yla yani internet, televizyon, cep telefonu yard\u0131m\u0131yla yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Mesela ki\u015finin bir konu\u015fmas\u0131n\u0131 ya da bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc buluyorlar internet ortam\u0131nda yay\u0131nl\u0131yorlar veya y\u00fcz y\u00fcze s\u00f6yleyemedikleri hakaretleri i\u00e7eren mailler at\u0131yorlar. Buna siber zorbal\u0131k diyoruz.<\/p>\n
T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE %30 K\u0130\u015e\u0130 S\u0130BER ZORBALI\u011eA MARUZ KALIYOR
\nT\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan anketlerde %28 \u00e7ocuk, siber zorbal\u0131k yap\u0131yor. Bu hem devlet liselerinde hem \u00f6zel liselerde saptanm\u0131\u015f. \u201cSiber zorbal\u0131\u011fa maruz kal\u0131yor musunuz?\u201d sorusuna da % 30 \u201cevet\u201d cevab\u0131 vermi\u015f. Asl\u0131nda bu birbirini teyit eden bir ara\u015ft\u0131rma oluyor. Bu da bu rakam\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funu g\u00f6steriyor. %28 ki\u015fi siber zorbal\u0131k yap\u0131yor % 30 ki\u015fi siber zorbal\u0131\u011fa maruz kal\u0131yor. Bu \u00e7ok y\u00fcksek bir oran, tehlikeli boyutlara varabilir. Ge\u00e7en g\u00fcnlerde Avusturalya\u2019da bir T\u00fcrk k\u0131z\u0131 siber zorbal\u0131ktan intihar etti. Okul arkada\u015flar\u0131 devaml\u0131 kendisine tehdit mailleri at\u0131yorlar, psikolojik bask\u0131 yap\u0131yorlar ve \u00e7ocuk bunu ailesi ile ve okul idaresiylepayla\u015famay\u0131nca, kendisini bir trenin \u00f6n\u00fcne at\u0131p intihar ediyor. \u00d6zellikle ergenlik d\u00f6neminde olan \u00e7ocuklar bu tazyiklere cevap verebilecek olgunlukta olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in bunlar\u0131 kald\u0131ram\u0131yorlar.<\/p>\n
Belki de tehlike boyutunun bu kadar fark\u0131nda de\u011filiz?
\nAynen. Allah\u2019a \u015f\u00fck\u00fcr ki T\u00fcrkiye \u015fu an o boyutta de\u011fil. D\u00fczenledi\u011fimiz Teknoloji Kongresinde, Malezya\u2019dan, Tayland\u2019dan yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen konu\u015fmac\u0131lar\u0131m\u0131z oldu. Oralarda teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde yetmi\u015f gibi \u00e7ok korkun\u00e7 rakamlardaym\u0131\u015f. Ve onlar\u0131n bizim sa\u011fl\u0131k ocaklar\u0131m\u0131z, polikliniklerimiz gibi her mahallede teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k klinikleri varm\u0131\u015f. Bunu duyunca ben \u015fok olmu\u015ftum. Sadece teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik tedavi merkezleri varm\u0131\u015f. Bu seviyede yo\u011fun bir problem olabilir gelecekte.<\/p>\n
Peki, T\u00fcrkiye\u2019deki oran nedir?
\nT\u00fcrkiye\u2019deki oran en son liselerde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve siber zorbal\u0131k oran\u0131 % 28. Ama % 28 de az bir oran de\u011fil.<\/p>\n
BA\u011eIMLILIK, \u0130NSANLARIN NORMAL HAYATINI DEVAM ED\u0130P ETT\u0130REMEMES\u0130NE BA\u011eLIDIR<\/p>\n
Birisinin ba\u011f\u0131ml\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l anlar\u0131z? \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fc nedir?<\/p>\n
Bunun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc insanlar\u0131n normal hayat\u0131n\u0131 devam ettirip ettirememesi ile doktorlar\u0131m\u0131z karar veriyorlar. Yani i\u015fini yapabiliyorsa, \u00e7ocuklar\u0131na vakit ay\u0131rabiliyorsa veya bir \u00e7ocuk \u00f6devlerini yap\u0131yor okul performans\u0131n\u0131 etkilemiyorsa, sosyal ortam\u0131n\u0131 etkilemiyorsa buna ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k denmiyor. Yani hayat\u0131n\u0131 bozacak seviyeye geliyorsa o zaman ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k deniyor.<\/p>\n
Peki, bunun bir s\u00fcresi var m\u0131d\u0131r? Mesela internette \u015fu kadar saat kal\u0131yorsa bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k belirtisidir diyebiliyor muyuz?
\nYok. Saat verilmiyor. E\u011fer bu i\u015f hayat\u0131n\u0131 bozuyorsa mesela adam 10\u2019da i\u015ften geliyordur ama iki saat bilgisayar oynuyordur. Eviyle, e\u015fiyle, \u00e7ocu\u011fuyla hi\u00e7 ilgilenmez ama derki ben iki saat oynuyorum bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kt\u0131r. O iki saattir ama onun aile hayat\u0131n\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131yla ileti\u015fimini bozuyorsa; bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kd\u0131r.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n fiziksel belirtileri var m\u0131d\u0131r?
\nTabi ki. H\u0131r\u00e7\u0131n oluyorlar, ona odaklanmak i\u00e7in obez oluyorlar, hareket etmiyorlar, hantal, asosyal insan oluyorlar. Kongremizde Say\u0131n Bakan\u0131m\u0131z \u00f6rnek vermi\u015fti; Uzakdo\u011fu \u00fclkelerinden oyun ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 bir gen\u00e7 k\u0131z do\u011fum yap\u0131yor bebe\u011fini \u00e7\u00f6pe at\u0131yor ve tekrar oyununa devam ediyor. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k bu derece seviyelere gelebiliyor. O a\u011fr\u0131y\u0131 nas\u0131l \u00e7ekti onun fark\u0131nda bile de\u011fil d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? Oyuna kendisini o kadar kapt\u0131rm\u0131\u015f ki bir \u00e7ocu\u011fu oluyor po\u015fete koyuyor \u00e7\u00f6pe at\u0131yor ve tekrar oyun oynamaya devam ediyor. Engellerseniz de \u00e7ok h\u0131r\u00e7\u0131n oluyorlar, i\u015flerini yapam\u0131yorlar, davran\u0131\u015flar\u0131 e\u015flerine, \u00e7ocuklar\u0131na kar\u015f\u0131 bozuluyor.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n psikolojik belirtileri nelerdir?
\nDepresyon, sosyal fobi, sosyal ortamdan uzakla\u015fma diyebiliriz. Mesela Amerika\u2019da y\u00fcz y\u00fcze dersleri konmu\u015f, ben bunu duyunca dedim ki bu bizim \u00fclkemizde de yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Buradaki amac\u0131m\u0131z fark\u0131ndal\u0131k yaratmak. \u0130ngiltere\u2019den gelen bir konu\u015fmac\u0131 \u201c T\u00fcrkiye\u2019yi k\u0131sand\u0131m. Asl\u0131nda bu konferans \u0130ngiltere\u2019de olmas\u0131 laz\u0131md\u0131 T\u00fcrkiye\u2019yi tebrik ediyorum\u201d dedi. Bizim amac\u0131m\u0131z zaten T\u00fcrkiye\u2019yi o boyutlara getirmemek, fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 yaratmak.<\/p>\n
\u0130NTERNET BA\u011eIMLILI\u011eIN EN YAYGIN T\u00dcR\u00dc OYUN VE S\u0130BER ZORBALIK<\/p>\n
\u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011fu t\u00fcrler nelerdir?<\/p>\n
En \u00e7ok oyun. \u00c7ocuklar\u0131n oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131. Bir de siber zorbal\u0131k. \u00c7ocuklar bunun siber zorbal\u0131k oldu\u011funu maalesef fark etmiyorlar. Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan\u0131 nas\u0131l taciz etti\u011fini, nas\u0131l psikolojik problemlere neden oldu\u011funu, onu \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda de\u011fil. Siber zorbal\u0131\u011f\u0131 da bir oyun gibi yap\u0131yorlar, oyun felsefesinde bak\u0131yorlar. Ama okul ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131na hatta intihara kadar \u00e7ok k\u00f6t\u00fc \u015feylere neden oluyorlar. Bunun i\u00e7in ailelerin ve okul y\u00f6neticilerinin \u00e7ok dikkat etmesi laz\u0131m.<\/p>\n
Cinsel i\u00e7erikli siteler\u2026
\nAl\u0131\u015fveri\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, pornografi, arkada\u015f siteleri, bunlar\u0131 daha \u00e7ok eri\u015fkinlerde g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00c7ocuklar \u015fimdilik bu konulara uzaklar. Bunlar\u0131 daha \u00e7ok eri\u015fkinlerde g\u00f6r\u00fcyoruz hatta yuvalar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131na kadar varacak olaylar oluyor.<\/p>\n
\u00c7OCUKLAR,\u0130LKOKULDAN \u00d6NCE TEKNOLOJ\u0130 \u0130LE FAZLA HA\u015eIR NE\u015e\u0130R OLMASINLAR
\nBa\u011f\u0131ml\u0131 olan ki\u015fi kendisinin fark\u0131nda olur mu?
\nYok. \u00c7o\u011fu fark\u0131nda de\u011fil. Bu ya ailelerin ya e\u015flerin ya okul ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131yla \u00e7\u0131k\u0131yor ortaya. Bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde \u015f\u00f6yle bir yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015f var; benim \u00e7ocu\u011fum daha 3 ya\u015f\u0131nda ama bilgisayarda oyun oynayabiliyor, bunu bir maharetmi\u015f gibi anlat\u0131yor. Oysa bu bir maharet de\u011fildir. Hatta ilkokuldan \u00f6nce \u00e7ocuklar televizyonla \u00e7ok fazla muhatap olmas\u0131nlar, teknoloji ile fazla ha\u015f\u0131r ne\u015fir olmas\u0131n diyor hocalar\u0131m\u0131z. Bizim ailelerimiz bunu bir zek\u00e2 belirtisiymi\u015f gibi sunuyorlar, gurur duyuyorlar. Bunlara fark\u0131ndal\u0131k yaratmak laz\u0131m.<\/p>\n
ONL\u0130NE ALI\u015eVER\u0130\u015e\u0130 TAVS\u0130YE ETM\u0130YORUZ
\nOnline al\u0131\u015fveri\u015f \u00e7ok yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 tetikler mi? Siz online al\u0131\u015fveri\u015fi tavsiye ediyor musunuz?<\/p>\n
A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 tavsiye etmiyoruz. Direk al\u0131\u015fveri\u015f bir sosyalle\u015fmedir her \u015feyden \u00f6nce. Se\u00e7erek ve g\u00f6rerek ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir aldat\u0131lma olmaz, kaliteliyi alma oran\u0131 daha fazlad\u0131r.<\/p>\n
\u0130nternet oyunlar\u0131 ve oyunun neticesinde kazanma duygusu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa neden oluyor mu?<\/p>\n
Aynen. Teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir basama\u011f\u0131 da kumar. Oyunun bir ilerisi kumar ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00e7o\u011fu maalesef bu \u015fekilde al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f. \u00c7ocuklar \u00f6nce oyun sonra kazanay\u0131m, puan toplayay\u0131m gibi \u015feylerle ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k olma aya\u011f\u0131n\u0131n ilk basamaklar\u0131ndan biri de teknoloji maalesef.<\/p>\n
\u0130nternet kullan\u0131m\u0131 ya\u015fam \u015feklimizi de de\u011fi\u015ftirdi. Online yemek sipari\u015fi, al\u0131\u015fveri\u015f gibi\u2026 Bunun insanlar \u00fczerindeki etkisi nedir?<\/p>\n
\u0130nsanlar sosyal hayattan kopuyorlar. Asosyal oluyorlar, ileti\u015fimsiz, tahamm\u00fcls\u00fcz oluyorlar. Fiziksel olarak da obez oluyorlar. Bir s\u00fcr\u00fc yan etkisi var. Bence sosyalle\u015fmek her \u015feyin ilac\u0131.<\/p>\n
SOSYALFOB\u0130K OLAN VE DEPRES\u0130F \u0130NSANLAR BA\u011eIMLILI\u011eA DAHA YATKINDIR
\n\u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na kimler daha yatk\u0131nd\u0131r?
\nDaha \u00e7ok sosyalfobik olan ve depresif insanlar. Bunlar\u0131n meyli fazla ama toplumun her kesiminden, \u00fcst\u00fcn zek\u00e2l\u0131lar\u0131ndan hiperaktifine kadar herkes yatk\u0131n. Mesela veli geliyor diyor ki, \u00e7ocuk hi\u00e7bir \u015feye dikkatini veremiyor ama saatlerce oyun oynayabiliyor. Bu da asl\u0131nda bir h\u0130peraktivite belirtisi. Oyundaki o enerji, o de\u011fi\u015fiklik onun tan\u0131s\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Daha \u00e7ok sosyal e\u011filimde problemi olan \u00e7ocuklar, insanlar buna yatk\u0131n oluyorlar. Bu da onun asosyal olmas\u0131n\u0131, hiperaktif olmas\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. K\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc \u015feklinde ikisi birbirini art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Bah\u00e7ede, parkta oynayan \u00e7ocu\u011fun geli\u015fimiyle internet ortam\u0131nda oynayan \u00e7ocu\u011fun geli\u015fimi aras\u0131ndaki fark nedir?
\n\u00c7ocuklar hi\u00e7 hareket etmiyorlar, soka\u011fa \u00e7\u0131km\u0131yorlar, fiziksel aktiviteleri yok. \u00c7ocuklar saatlerce ya televizyonun ba\u015f\u0131nda, ya internetin ba\u015f\u0131nda. Bu durum da obeziteyi tedikliyor. T\u00fcrkiye\u2019de obezite \u00f6zellikle \u00e7ocuklarda \u00e7ok artt\u0131.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuklar ileti\u015fim eksikli\u011finden sosyal payla\u015f\u0131m\u0131 bilmiyorlar, bencil oluyorlar, sorun \u00e7\u00f6zmeyi bilmiyorlar. \u0130nsanlar tabi ki sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015facak bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekecek ama sorun \u00e7\u00f6zmeye hi\u00e7 niyetli de\u011filler. Problemi kavgac\u0131 bir \u00fcslupla \u00e7\u00f6zmek istiyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6rne\u011finde \u00f6yle, git al kazan, vur al, oyunlar hep b\u00f6yle. Onu vurup kavga ile cebren alaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yor.<\/p>\n
TEKNOLOJ\u0130, \u0130LET\u0130\u015e\u0130M\u0130N HIZINI ARTIRIYOR AMA \u0130NSAN\u0130 \u0130LET\u0130\u015e\u0130M\u0130 BOZUYOR
\nAsl\u0131nda teknoloji \u00e7a\u011f\u0131nda ileti\u015fim artm\u0131yor, tam tersi ileti\u015fim kopuklu\u011fu ya\u015fan\u0131yor diyebilir m\u0131yiz?
\n\u0130leti\u015fimin h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor, daha \u00e7abuk ula\u015f\u0131yoruz ama insani ileti\u015fimi, y\u00fcz y\u00fcze ileti\u015fimi \u00e7ok bozuyor.<\/p>\n
\u0130leti\u015fimden \u00e7ok samimiyet kalmad\u0131. Teknoloji ile beraber hasta ziyareti de kalmad\u0131 telefonla ge\u00e7mi\u015f olsun diyoruz. Vefat ziyaretleri kalmad\u0131 telefonla ba\u015f\u0131n\u0131z sa\u011f olsun diyoruz. D\u00fc\u011f\u00fcnlere derneklere Allah mesut etsini telefonla yap\u0131yoruz. Bayramla\u015fmalar, kandille\u015fmeler hepsi mesajla yani ileti\u015fimimiz koptu, samimiyetimiz koptu. Mektuplar\u0131 bile \u00f6zler olduk. Hi\u00e7 olmazsa onda duygu y\u00fckl\u00fc kelimeler vard\u0131. Bunda nas\u0131ls\u0131n iyi misin g\u00fcle g\u00fcle\u2026<\/p>\n
Mesela bayramlarda \u00f6zenle bayram kartlar\u0131 se\u00e7erdik\u2026
\nBayramlarda muhakkak gidilirdi, \u00e7oluk \u00e7ocukla el \u00f6p\u00fcl\u00fcr hi\u00e7 olmazsa bayramdan bayrama bir hat\u0131r sorulurdu. \u015eimdi cep telefonuyla gelemedik kusura bakmay\u0131n diyoruz. Payla\u015f\u0131mlar azalmaya ba\u015flad\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, geleneklerimiz bozulmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
\u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 evlilikleri de olumsuz etkiliyor\u2026
\nGe\u00e7en g\u00fcn gazetede okudum, bir bayan chat arkada\u015f\u0131 bulmu\u015f onunla mesajla\u015f\u0131rken e\u015fi yakal\u0131yor ve k\u0131skan\u00e7l\u0131k krizi ile \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor. Bu art\u0131k ola\u011fan hale geldi bunu her g\u00fcn duyuyoruz. Yani sadakat kalmad\u0131 insanlar bunu normal gibi g\u00f6r\u00fcyorlar. \u201cNe olacak chatle\u015f\u0131yorum, ne olacak kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya de\u011filim\u201d gibi bahaneler sunuyorlar. Ama bu da bir psikolojik aldatma. Ve \u00e7ok fazla maalesef. Teknoloji arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla arkada\u015f bulma \u00e7ok yayg\u0131n ve bunu herkes normal olarak alg\u0131l\u0131yor. Bu \u015fekilde evlenmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00e7ok yayg\u0131n. En \u00e7ok insan ona \u00fcz\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Bu kadar olumsuz etkileri olan internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisi var m\u0131d\u0131r?
\nilk \u00f6nce ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmak laz\u0131m. \u00c7ocu\u011fun ortam\u0131nda kesinlikle televizyon, cep telefonu, internet olmayacak. Sosyal hayat\u0131n payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde olacak, size d\u00f6n\u00fck olacak, siz her an kafan\u0131z\u0131 \u00e7evirip \u00e7ocu\u011funuzun ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bileceksiniz ve s\u0131n\u0131rlayacaks\u0131n\u0131z. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k olu\u015fmu\u015fsa bu s\u0131n\u0131rlara kesinlikle uyulacak uyulmas\u0131na dikkat edilecek, e\u011fer uzun saatler varsa k\u0131salt\u0131lacak. E\u011fer bu da \u00e7\u00f6z\u00fcm olmazsa bir s\u00fcre bu aletleri kald\u0131racaks\u0131n\u0131z. Ceza de\u011fil ama ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 engelleyeceksiniz. Bunlar a\u011f\u0131r patolojik durumlarda yap\u0131lmal\u0131 ve kesinlikle klinisyen yard\u0131m\u0131 olmal\u0131. Bunu tek ba\u015f\u0131n\u0131za ve aile olarak \u00e7\u00f6zemezseniz muhakkak bir klinisyenden yard\u0131m al\u0131n. Evden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 boyutuna gelmi\u015fse zaten i\u015f b\u00fcy\u00fckt\u00fcr l\u00fctfen klinisyenlerden yard\u0131m al\u0131n.<\/p>\n
Tedavisi olduktan sonra tekrar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?
\nBunun tedavisi di\u011fer ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klardan daha zor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu hayat\u0131m\u0131zdan tamamen silemiyoruz. Nereye kadar uzakla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. Amac\u0131m\u0131z bunu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k seviyesine getirmemek. \u00c7\u00fcnk\u00fc teknolojiyi hayat\u0131m\u0131zda yok sayamay\u0131z, bir s\u00fcre uzakla\u015ft\u0131rabiliriz o kadar.<\/p>\n
Siz \u00e7ok yak\u0131n bir zamanda Say\u0131n Ba\u015fbakan\u0131m\u0131z\u0131n da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Teknoloji Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kongresi d\u00fczenlediniz. Nereden geldi akl\u0131n\u0131za b\u00f6yle bir organizasyon?
\nKlinisyenlerimiz bu vakalar\u0131 \u00e7ok g\u00f6rmeye ba\u015flay\u0131nca onlar\u0131n \u00f6nerisiyle bu kongreyi yapt\u0131k. D\u00fcnyada ilk, T\u00fcrkiye\u2019de ilk uluslararas\u0131 teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 kongresi. 8 tane yabanc\u0131 konu\u015fmac\u0131m\u0131z vard\u0131. Amerika\u2019dan, Kanada\u2019dan, Avusturalya\u2019dan, \u00c7in\u2019den, Tayvan\u2019dan \u00e7ok geni\u015f bir yelpazede, 35 tane yurt i\u00e7i konu\u015fmac\u0131 hocam\u0131z vard\u0131. Cemal Kongre merkezinde \u00fc\u00e7 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc ve \u00fc\u00e7 salonda ayn\u0131 anda ayr\u0131 ayr\u0131 seminerler yap\u0131ld\u0131. Kat\u0131l\u0131m \u00e7ok g\u00fczeldi bu da bizi \u00e7ok mutlu etti.<\/p>\n
\u00d6nceledi\u011finiz davetli profili neydi?
\n\u00d6zellikle \u00f6\u011fretmenlerimizi davet ettik, halka a\u00e7\u0131k bir kongreydi ama onlara davetiye de g\u00f6nderdik. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zla ilk onlar muhatap oluyorlar. Onlar ne yapmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frensinler diye \u0130stanbul\u2019daki b\u00fct\u00fcn rehberlik hocalar\u0131n\u0131 davet ettik. Onlardan da g\u00fczel kat\u0131l\u0131m oldu. Bu sevindiriciydi \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklarla ilk ileti\u015fimi onlar kuracak.<\/p>\n
Bunun devam\u0131 olacak m\u0131?
\nTabi ki. Ama her y\u0131l yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz. Hocalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nerisi 2 y\u0131lda bir yapal\u0131m. \u0130n\u015fallah 2 y\u0131lda bir yapaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
BA\u015eBAKANIMIZ TEKNOLOJ\u0130Y\u0130 \u0130HT\u0130YACI OLDU\u011eU KADAR KULLANIYOR
\nBa\u015fbakan\u0131m\u0131z teknolojiyi ne kadar kullan\u0131yor biliyor musunuz?
\n\u0130htiyac\u0131 oldu\u011fu kadar kullan\u0131yor onu biliyorum. Se\u00e7im zaman\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir bilgisayar\u0131ndan maillerine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm.<\/p>\n
Ba\u015fbakan\u0131m\u0131z\u0131, Teknoloji Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kongresine davet ederken tedirkinlik ya\u015fad\u0131n\u0131z m\u0131?
\n\u0130lk \u00f6nce Milli E\u011fitim bakan\u0131m\u0131za bahsettik. Do\u011frusu \u201cacaba hay\u0131r derler mi \u201d diye \u00e7ekindik. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyorsunuz Milli E\u011fitim bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z Ipad da\u011f\u0131t\u0131yor. Ipad da\u011f\u0131t\u0131rken teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131 kongresine destek verirler mi diye korktuk ama sa\u011f olsunlar hem Bakan\u0131m\u0131z hem Ba\u015fbakan\u0131m\u0131z hi\u00e7 teredd\u00fct etmediler. \u201cTabi ki bu teknolojiye hay\u0131r de\u011fil sizin kongreniz, burada ama\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na engel olmakt\u0131r. Bir anlamda Ipad da\u011f\u0131t\u0131rken yan\u0131nda da kullanma k\u0131lavuzunu da vermi\u015f oluyoruz \u201cdediler. Onlar\u0131n bu deste\u011fiyle \u00e7ok mutlu olduk. Hem Say\u0131n Ba\u015fbakan\u2019\u0131m\u0131za hem Milli E\u011fitim Bakan\u0131m\u0131za hem \u00dcmraniye Belediyesi Ba\u015fkan\u0131na \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyoruz.<\/p>\n
Ipad da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 ve Teknoloji Ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 Kongresi ilk bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tezat gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor\u2026
\n\u00dclkemizin ne kadar demokratik ve a\u00e7\u0131l\u0131ma a\u00e7\u0131k bir \u00fclke oldu\u011funu ve \u0130ngiltere\u2019den gelen konu\u015fmac\u0131m\u0131z\u0131n da dedi\u011fi gibi k\u0131skan\u0131lacak bir durumday\u0131z. D\u00fcnyada bu konuda daha rahats\u0131zl\u0131k seviyelerine gelmeden bu konuda fark\u0131ndal\u0131k yaratmak i\u00e7in \u00fclkenin Ba\u015fbakan\u0131yla, yerel y\u00f6netimleriyle ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleriyle b\u00f6yle bir fark\u0131ndal\u0131\u011fa u\u011fra\u015fmak bence gurur verici. K\u0131skan\u0131lacak bir \u015fey diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Herkese \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n
Nusrel Tozkoparan \/ HABER7<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
K\u00fclt\u00fcr Toplum ve Aile Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Yard. Do\u00e7. Dr. \u00dcmm\u00fc G\u00fcl\u015fen \u00d6zt\u00fcrk, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n nas\u0131l korunmalar\u0131 gerekti\u011fini anlatt\u0131. D\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de ilk defa d\u00fczenlenen ve Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Teknoloji Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kongresini d\u00fczenleyen K\u00fclt\u00fcr Toplum ve Aile Derne\u011fi (K\u00dcLT) Ba\u015fkan\u0131 Yard. Do\u00e7. Dr. \u00dcmm\u00fc G\u00fcl\u015fen \u00d6zt\u00fcrk, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131 ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1321,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-1320","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cocuk-psikolojisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1320"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1323,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1320\/revisions\/1323"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1321"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetkaratas.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}